تدریس خصوصی زبان ترکی استانبولی
بر اساس سیستم موسسه بین المللی TÖMER
محمدرضا شکرگزار
0935-423 54 86
تدریس خصوصی زبان ترکی استانبولی
بر اساس سیستم موسسه بین المللی TÖMER
محمدرضا شکرگزار
0935-423 54 86
Türkler için Farsça
آموزش زبان فارسی به ترکیه ای ها
09354235486 mohammadreza shokrgozar
بیانگر فعلیست که در زمان گذشته انجام شده و آثارش تا الان ادامه دارد.
برای ساختن این فعل در ترکی ابتدا مصدر را حذف کرده سپس با توجه یه هارمونی اصوات یکی از چهار پسوند (miş، mış، muş، müş) را به ریشه فعل می افزاییم و در انتها پایانه های صرفی شش گانه را با توجه به هارمونی اصوات می آوریم.
پایانه های صرفی:
im,ım,um,üm iz,ız,uz,üz
sin,sın,sun,sün siniz,sınız,sunuz,sünüz
- ler,lar
مانند:
Görmek: دیدن
Görmüşüm دیده ام Görmüşüz دیده ایم
Görmüşsün دیده ای Görmüşsünüz دیده اید
Görmüş (دیده (است Görmüşler دیده اند
Almak: گرفتن
Almışım گرفته ام Almışız گرفته ایم
Almışsın گرفته ای Almışsınız گرفته اید
Almış گرفته است Almışlar گرفته اند
ساختن زمان گذشته نقلی منفی: برای ساختن منفی این نوع فعل me وma را بعد از ریشه فعل آورده و سپس با توجه به قانون هماهنگی اصوات یکی از پسوندهای mış,miş را می آوریم.در انتها نیز پایانه های صرفی زیر را می آوریم.
پایانه های صرفی:
im,ım iz,ız
sin,sın siniz,sınız
- ler,lar
مانند:
seçmek: انتخاب کردن
seçmemişim انتخاب نکرده ام seçmemişiz انتخاب نکرده ایم
seçmemişsin انتخاب نکرده ای seçmemişsiniz انتخاب نکرده اید
seçmemiş انتخاب نکرده است seçmemişler انتخاب نکرده اند
kalmak: ماندن
kalmamışım نمانده ام kalmamışız نمانده ایم
kalmamışsın نمانده ای kalmamışsınız نمانده اید
kalmamış نمانده است kalmamışlar نمانده اند
زمان گذشته نقلی سوالی: برای ساختن این حالت یکی از mu,mü,mi,mı بعد از فعل وقبل از پایانه صرفی استفاده می کنیم (با توجه به قانون هماهنگی اصوات).
مانند:
Görmek: دیدن
Görmüş müyüm? دیده ام؟ Görmüş müyüz? دیده ایم؟
Görmüş müsün? دیده ای؟ Görmüş müsünüz? دیده اید؟
Görmüş mü? (دیده؟ (است Görmüşler mi? دیده اند؟
Almak: گرفتن
Almış mıyım? گرفته ام؟ Almış mıyız? گرفته ایم؟
Almış mısın? گرفته ای؟ Almış mısınız? گرفته اید؟
Almış mı? گرفته است؟ Almışlar mı? گرفته اند؟
زمان گذشته نقلی سوالی و منفی: برای ساختن این حالت یکی از mu,mü,mi,mı بعد از فعل منفی وقبل از پایانه صرفی استفاده می کنیم (با توجه به قانون هماهنگی اصوات).
مانند:
seçmek: انتخاب کردن
seçmemiş miyim? انتخاب نکرده ام؟ seçmemiş miyiz? انتخاب نکرده ایم؟
seçmemiş misin? انتخاب نکرده ای؟ seçmemiş misiniz? انتخاب نکرده اید؟
seçmemiş mi? انتخاب نکرده است؟ seçmemişler mi? انتخاب نکرده اند؟
kalmak: ماندن
kalmamış mıyım? نمانده ام؟ kalmamış mıyız? نمانده ایم؟
kalmamış mısın? نمانده ای؟ kalmamış mısınız? نمانده اید؟
kalmamış mı? نمانده است؟ kalmamışlar mı? نمانده اند؟
* همانطور که می بینید برای سوم شخص جمع پسوند mı بعد از lar می آید.
زمان آینده ساده: :Gelecek zaman
برای بیان زمانی است که در آینده انجام می شود است،یعنی درآینده گوینده قصد انجام آن را دارد.برای ساختن این فعل ابتدا مصدر را از ریشه فعل حذف کرده و سپس پسوند ecek- وacak- را (با توجه به هارمونی اصوات) به آن اضافه کرده و سپس پسوندهای فاعلی شش گانه را به آن اضافه می کنیم.این پسوندهای شش گانه عبارتند از:
im ım iz ız
sin sın siniz sınız
tir tır ler lar
Görmek: مانند: دیدن
Göreceğim خواهم دید Göreceğiz خواهیم دید
Göreceksin خواهی دید Göreceksiniz خواهید دید
Görecek خواهد دید Görecekler خواهند دید
Almak: گرفتن
Alacağım خواهم گرفت Alacağız خواهیم گرفت
Alacaksın خواهی گرفت Alacaksınız خواهید گرفت
Alacak خواهد گرفت Alacaklar خواهند گرفت
حالت منفی زمان آینده ساده: برای ساختن این حالت مصدر را از ریشه منفی فعل حذف کرده پسوند ecek- (یا acak-) را به آن اضافه کرده و سپس زواید شش گانه را می آوریم.
* در این زمان معمولا ma به mı و me به mi تبدیل می شود. گرچه فرم اول آنها نیز رایج می باشد.
مانند: نخواهد گرفت Almayacak نخواهد گرفت Almıyacak
مانند: نیامدن : Gelmemek
Gelmiyeceğim نخواهم آمد Gelmiyeceğiz نخواهیم آمد
Gelmiyeceksin نخواهی آمد Gelmiyeceksiniz نخواهید آمد
Gelmiyecek نخواهد آمد Gelmiyecekler نخواهند آمد
Almamak: نگرفتن
Almıyacağım نخواهم گرفت Almıyacağız نخواهیم گرفت
Almıyacaksın نخواهی گرفت Almıyacaksınız نخواهید گرفت
Almıyacak نخواهد گرفت Almıyacaklar نخواهند گرفت
حالت سوالی زمان آینده ساده: برای ساختن این حالت از mi (یا با توجه به هارمونی اصوات mı) استفاده می کنیم.
Görmek: مانند: دیدن
Görecek miyim? خواهم دید؟ Görecek miyiz? خواهیم دید؟
Görecek misin? خواهی دید؟ Görecek misiniz? خواهید دید؟
Görecek mi? خواهد دید؟ Görecekler mi? خواهند دید؟
Almak: گرفتن
Alacak mıyım? خواهم گرفت؟ Alacak mıyız? خواهیم گرفت؟
Alacak mısın? خواهی گرفت؟ Alacak mısınız? خواهید گرفت؟
Alacak mı خواهد گرفت؟ Alacaklar mı? خواهند گرفت؟
حالت سوالی منفی زمان آینده ساده: برای ساختن این حالت بعد از فعلهای صرف شده پسوند mi , mı و سپس زواید شش گانه مربوط را می آوریم.
Görmemek: مانند: دیدن
Görmiyecek miyim? نخواهم دید؟ Görmiyecek miyiz? نخواهیم دید؟
Görmiyecek misin? نخواهی دید؟ Görmiyecek misiniz? نخواهید دید؟
Görmiyecek mi? نخواهد دید؟ Görmiyecekler mi? نخواهند دید؟
Almamak: گرفتن
Almıyacak mıyım? نخواهم گرفت؟ Almıyacak mıyız? نخواهیم گرفت؟
Almıyacak mısın? نخواهی گرفت؟ Almıyacak mısınız? نخواهید گرفت؟
Almıyacak mı? نخواهد گرفت؟ Almıyacaklar mı? نخواهند گرفت؟

زمان گذشته ساده: Geçmiş kipi
برای بیان زمانی است که در گذشته به طور کامل انجام شده است،آن هم در یک لحظه.برای ساختن این فعل ابتدا مصدر را از ریشه فعل حذف کرده و سپس پسوند di- (یا dı ,du,dü) را (با توجه به هارمونی اصوات) به آن اضافه می کنیم.
Yemek: :مانند
Yedim خوردم Yedik خوردیم
Yedin خوردی Yediniz خوردید
Yedi خورد Yediler خوردند
* برای افعالی که ریشه آنها به f,s,t,k,ç,ş,h,p ختم می شوند پسوند di- (یا dı ,du,dü) به ti- (یا tı ,tu,tü) تبدیل می گردد و سپس زواید شش گانه برای صرف آورده می شود.
مانند: رفتن :Gitmek
Gittim رفتم Gittik رفتیم
Gittin رفتی Gittiniz رفتید
Gitti رفت Gittiler رفتند
صرف تعداد دیگری از افعال در زمان گذشته:
Görmek: دیدن
Gördüm دیدم Gördük دیدیم
Gördün دیدی Gördünüz دیدید
Gördü دید Gördüler دیدند
Almak: گرفتن
Aldım گرفتم Aldık گرفتیم
Aldın گرفتی Aldınız گرفتید
Aldı گرفت Aldılar گرفتند
Yapmak: انجام دادن
Yaptım انجام دادم Yaptık انجام دادیم
Yaptın انجام دادی Yaptınız انجام دادید
Yaptı انجام داد Yaptılar انجام دادند
Okumak: خواندن
Okudum خواندم Okuduk خواندیم
Okudun خواندی Okudunuz خواندید
Okudu خواند Okudular خواندند
حالت منفی زمان گذشته ساده: برای ساختن این حالت مصدر را از ریشه منفی فعل حذف کرده پسوند di- (یا dı) را به آن اضافه کرده و سپس زواید شش گانه را می آوریم.
مانند:
نیامدن : Gelmemek
Gelmedim نیامدم Gelmedik نیامدیم
Gelmedin نیامدی Gelmediniz نیامدید
Gelmedi نیامد Gelmediler نیامدند
Almamak: نگرفتن
Almadım نگرفتم Almadık نگرفتیم
Almadın نگرفتی Almadınız نگرفتید
Almadı نگرفت Almadılar نگرفتند
حالت سوالی زمان گذشته ساده: برای ساختن این حالت از mi (یا با توجه به هارمونی اصوات mı,mu,mü) استفاده می کنیم.
مانند:
Aldım mı? = گرفتم؟ Almadın mı? = نگرفتی؟
Gördüm mü? = دیدم؟ Görmedin mi? = ندیدی؟
Sattı mı? = فروخت؟ Satmadı mı? = نفروخت؟
Geldi mi? = آمد؟ Gelmedi mi? = نیامد؟
Okudu mu? = خواند؟ Okumadı mı? = نخواند؟
. اصولا نمی آیند ler,lar و dir برای تمام زمانها و وجوه*
efendim:
1. زمانی که کسی با شما حرف می زند و متوجه حرف او نمی شوید از این کلمه استفاده می کنید.
Siz Ali misiniz? شما علی هستید؟
جان؟ (ببخشید،چی گفتید؟) ?efendim
گفتم شما علی هستید؟ Siz Ali misiniz diye söyledim
2. به معنای خانم و آقا
بفرمایید خانم (آقا) Buyurun efendim
Taze yumurtanız var mı? تخم مرغ تازه دارید؟
3. پای تلفن و هنگام صحبت کردن:
الو Alo
بفرمایید !Efendim
Orhan var mı? اورهان هست؟
Efendim. .بفرمایید خودم هستم
4. به صورت beyefendi و hanımefendi به معنای خانم و آقا:
سلام خانم Merhaba hanımefendi
ببخشید آقا Affedersiniz beyefendi
5. به صورت beyefendi و hanımefendi به معنای ... خانم و ... آقا برای احترام بیشتر به کسی که او را نمی شناسیم:
بفرمایید تو آقا رستم. .Girin Rüstem beyefendi
سرپیل خانم آمد. .Serpil hanımefendi geldi
6. به معنای واقعی خودش یعنی با شخصیت:
O efendi bir erkek. .او مرد با شخصیتی است
۳. فعل زمان حال ساده: برای بیان فعلی است که درزمان حاضردرحال انجام شدن است. مانند: علی غذا می خورد، محمدرضا به مدرسه می رود و ... . در زبان ترکی زمان حال ساده به شکل زیر ساخته می شود:
Eylem+ı/i/u/ü+yor+um,sun,(dur),uz,sunuz,lar
البته این که از کدامیک از ı/i/u/ü استفاده کنیم بستگی به قانون هماهنگی اصوات دارد که قبلا در مورد آن مفصلا صحبت شده است.
چند مثال: :Birkaç örnek
Almak: alıyorum می گیرم alıyoruz می گیریم
می گیرید alıyorsun می گیری alıyorsunuz
می گیرند (alıyor(dur می گیرد alıyorlar
Gelmek: geliyorum می آیم geliyoruz می آییم
geliyorsun می آیی geliyorsunuz می آیید
geliyor(dur) می آید geliyorlar می آیند
Görmek :görüyorum می بینم görüyoruz می بینیم
görüyorsun می بینی görüyorsunuz می بینید
görüyor(dur) می بیند görüyorlar می بینند
Okumak : okuyorum می خوانم okuyoruz می خوانیم
okuyorsun می خوانی okuyorsunuz می خوانید
okuyor(dur) می خواند okuyorlar می خوانند
۳. فعل منفی زمان حال ساده: با افزودن me و –ma- به ریشه افعال و ادامه روش بالا فعل حال ساده منفی ساخته می شود.
چند مثال: :Birkaç örnek
Almak: almıyorum نمی گیرم almıyoruz نمی گیریم
نمی گیرید almıyorsunuz نمی گیری almıyorsun
نمی گیرند almıyorlar نمی گیرد (almıyor(dur
Gelmek: gelmiyorum نمی آیم gelmiyoruz نمی آییم
gelmiyorsun نمی آیی gelmiyorsunuz نمی آیید
gelmiyor(dur) نمی آید gelmiyorlar نمی آیند
Görmek :görmüyorum نمی بینم görmüyoruz نمی بینیم
görmüyorsun نمی بینی görmüyorsunuz نمی بینید
görmüyor(dur) نمی بیند görmüyorlar نمی بینند
Okumak : okumuyorum نمی خوانم okumuyoruz نمی خوانیم
okumuyorsun نمی خوانی okumuyorsunuz نمی خوانید
okumuyor(dur) نمی خواند okumuyorlar نمی خوانند
3. حالت سوالی زمان حال ساده: برای سوالی کردن زمان حال ساده یک mu قبل از زواید شش گانه اضافه می کنیم و بین زواید شش گانه و ریشه فعل (به علاوه yor) یک فاصله می اندازیم.
چند مثال: :Birkaç örnek
Ben alıyor muyum من می گیرم؟ Biz alıyor muyuz? ما می گیریم؟
شما می گیرید؟ ?Siz alıyor musunuz تو می گیری؟ ?Sen alıyor musun
آنها می گیرند؟ ?Onlar alıyorlar mı او می گیرد؟ ?(O alıyor mu(dur
Ben geliyor muyum? من می آیم؟ Biz geliyor muyuz? ما می آییم؟
Sen geliyor musun? تو می آیی؟ Siz geliyor musunuz? شما می آیید؟
O geliyor mu(dur)? او می آید؟ Onlar geliyorlar mı? آنها می آیند؟
Ben görüyor muyum? من می بینم؟ Biz görüyor muyuz? ما می بینیم؟
Sen görüyor musun? تو می بینی؟ Siz görüyor musunuz? شما می بینید؟
O görüyor mu(dur)? او می بیند؟ Onlar görüyorlar mı? آنها می بینند؟
Ben okuyor muyum? من می خوانم؟ Biz okuyor muyuz? ما می خوانیم؟
Sen okuyor musun? تو می خوانی؟ Siz okuyor musunuz? شما می خوانید؟
O okuyor mu? او می خواند؟ Onlar okuyorlar mı? آنها می خوانند؟
3. حالت سوالی-منفی زمان حال ساده: برای ساختن سوالی-منفی زمان حال ساده یک mu قبل از زواید شش گانه اضافه می کنیم و بین زواید شش گانه و ریشه فعل (ma+yor) یک فاصله می اندازیم.
چند مثال: :Birkaç örnek
Ben almıyor muyum ? من نمی گیرم؟ Biz almıyor muyuz? ما نمی گیریم؟
شما نمی گیرید؟ ?Siz almıyor musunuz تو نمی گیری؟ ?Sen almıyor musun
آنها نمی گیرند؟ ?Onlar almıyorlar mı او نمی گیرد؟ ?(O almıyor mu(dur
Ben gelmiyor muyum? من نمی آیم؟ Biz gelmiyor muyuz? ما نمی آییم؟
Sen gelmiyor musun? تو نمی آیی؟ Siz gelmiyor musunuz? شما نمی آیید؟
O gelmiyor mu(dur)? او نمی آید؟ Onlar gelmiyorlar mı? آنها نمی آیند؟
Ben görmüyor muyum? من نمی بینم؟ Biz görmüyor muyuz? ما نمی بینیم؟
Sen görmüyor musun? تو نمی بینی؟ Siz görmüyor musunuz? شما نمی بینید؟
O görmüyor mu(dur)? او نمی بیند؟ Onlar görmüyorlar mı? آنها نمی بینند؟
Ben okumuyor muyum? من نمی خوانم؟ Biz okumuyor muyuz? ما نمی خوانیم؟
Sen okumuyor musun? تو نمی خوانی؟ Siz okumuyor musunuz? شما نمی خوانید؟
O okumuyor mu? او نمی خواند؟ Onlar okumuyorlar mı? آنها نمی خوانند؟
* توجه: کلا در زبان ترکی حتی در متون خیلی ادبی (dir,dır,dur,dür) نوشته و خوانده نمی شوند و به طور کلی کاربردی ندارند (فقط برای این نوشتم که اگر در جایی دیدید تعجب نکنید).
مصدر در زبان ترکی: علامت مصدر در زبان ترکی mek- و mak- می باشد که با حذف مصدر از فعل ریشه فعل به دست می آید. با این کار ما فعل امر غیر محترمانه را نیز ساخته ایم.
Almak گرفتن Gitmek رفتن Görmek دیدن Okumak خواندن
علامت مصدر mek- و mak- نیز تابع قانون هماهنگی اصوات (که در گذشته ذکر شد) می باشد.
در زبان ترکی فعل تنوع زیادی از لحاظ وجه و زمان دارد و به جرئت می توان گفت که در ترکی نزدیک به 18 نوع فعل وجود دارد که البته بعضی از این تعداد کاربرد زیادی ندارند و بیشتر در متون ادبی و حفوقی به کار می روند.
1. فعل امر: از آنجاییکه فعل امر در ترکی ساده تر از فعلهای دیگر ساخته می شود در ابتدا به توضیح این فعل می پردازیم.
برای ساختن فعل امر غیرمحترمانه کافی است مصدر را از فعل حذف کنیم. برای ساختن امر محترمانه یکی از ın,in,un,ün را (با توجه به قانون هماهنگی اصوات) به ریشه فعل می افزاییم و برای ساختن امر خیلی محترمانه یکی از ınız,iniz,unuz,ünüz را (با توجه به قانون هماهنگی اصوات) به ریشه فعل می افزاییم.
چند مثال: :Birkaç örnek
Girmek(وارد شدن): gir بیا تو girin بفرمایید تو giriniz لطفا)بفرمایید تو)
Almak(گرفتن): al بگیر alın بگیرید alınız لطفا) بگیرید)
Görmek(دیدن): gör ببین görün ببینید görünüz لطفا) ببینید)
Okumak(خواندن): oku بخوان okuyun بخوانید okuyunuz لطفا) بخوانید)
* توجه داشته باشید که اگر ریشه فعل به یک حرف صدادار ختم شود یک حرف y میانجی بین زواید و ریشه فعل قرار می دهیم.
2. فعل امر منفی (نهی): با افزودن me- و ma- (با توجه به قانون هماهنگی اصوات) و افزودن پسوندهای ذکر شده در بالا فعل نهی ساخته می شود.
Girmek: girme نیا تو girmeyin نیایید تو girmeyiniz لطفا) نیایید تو)
Almak: alma نگیر almayın نگیرید almayınız لطفا) نگیرید)
Görmek: görme نبین görmeyin نبینید görmeyiniz لطفا) نبینید)
Okumak: okuma نخوان okumayın نخوانید okumayın لطفا) نخوانید)
میوه ها: :meyveler
سیب Elma
بـــــــه Ayva
پرتقال Portakal
نارنگی Mandalina
ترنج،نارنج Turunç
گریپ فروت Greyfurt
گلابی Armut
گیلاس Kiraz
زردآلو Kayısı
آلبالو Vişne
گوجه سبز Papaz erik
هلو Şeftali
شلیل Nektarin
گــــوجه،آلو Erik
خیار Salatalık/hiyar
هندوانه Karpuz
خربزه Kavun
مـــوز Muz
نارگــیل Hindistan cevizi
آناناس Ananas
خــــرما Hurma
خرمالو Trabzon hurması
کیوی Kivi
ازگیل döngel,ezgil
انگور Üzüm
توت Dut
توت فرنگی Çilek
تمشک Ahududu
زغال اخته Kızılcık ürünü
انار Nar
انجیر İncir
لیمو ترش Ekşi limon
لیمو شیرین Tatlı limon
Hint fıstığı بادام هندی
بادام زمینی Yer fıstığı
بادام Badem
گـــردو Ceviz
فـــندق Fındık